Đạo Công Giáo và Đạo Tin Lành cùng có một niềm tin vào Đức Chúa Trời và tín thác vào sự cứu chuộc của Chúa Giêsu.
Thế kỷ thứ 16, Martin Luther là tu sỹ Dòng Augustinô kêu gọi một cuộc cải cách từ bên trong giáo hội công giáo Roma nhưng sau đó ông tách rời khỏi Giáo hội Công giáo và thành lập Giáo hội Luther cùng với Calvin (cũng là một người chịu ảnh hưởng truyền thống Augustinô) với giáo thuyết tiền định và quyền tể trị tuyệt đối của Thiên Chúa trong sự cứu rỗi loài người khỏi sự chết và sự đoán phạt đời đời. Do vậy, trong các tín điều của Công giáo và Tin lành Lurther cũng có những điểm khác nhau.
Kinh Thánh
Hai đạo đều lấy Kinh Thánh gồm Cựu Ước và Tân Ước làm nền tảng Giáo lý. Tuy nhiên, Đạo Tin Lành không tin tưởng những điều nào ngoài Kinh Thánh.
Công giáo thì lại cho rằng, ngoài Kinh Thánh còn có các văn bản khác không kém phần quan trọng là các Nghị quyết của các Công Đồng Chung, các Thông điệp và Sắc chỉ của Đức Giáo Hoàng.
Tổ chức
Đạo Tin Lành không lập ra một Tổ chức Giáo Hội Trung Ương như Công giáo Rôma, mà lại xây dựng nhiều Giáo Hội riêng rẽ, độc lập và tự trị (Tin Lành có rất nhiều tổ chức, hệ phái khác nhau, nhưng đều có sự thống nhất về nội dung và các nguyên tắc chính). Dưới Giáo Hội là các Chi Hội. Đại Hội các cấp của Giáo Hội Tin Lành được gọi là Đại Hội Đồng, có toàn quyền quyết định các công việc của toàn Giáo Hội.
Tín điều về Đức Mẹ Maria.
Đạo Tin Lành chỉ tin Đức Mẹ Maria đồng trinh cho đến khi sinh Chúa Giêsu và là một bà Mẹ trần thế của Chúa Kitô, nên chỉ tôn kính chứ không tôn thờ Đức Mẹ Maria như Đạo Công giáo.
Các Tông Đồ và Thiên sứ
Đạo Tin Lành tin có Thiên sứ, có Thánh Tông đồ, các Thánh Tử đạo, và các Thánh khác, nhưng không tôn kính họ như Đạo Công Giáo. Đạo Tin Lành không thờ các tranh ảnh, hình tượng, không tôn sùng và thực hiện việc hành hương đến Thánh địa Jérusalem, Núi Sinai, Đền Thánh Phêrô và Phaolô.
Linh Mục và Mục Sư
Giáo sĩ của Đạo Tin Lành chỉ có 2 bậc: Mục Sư và Truyền Đạo (cũng gọi là Giảng Sư). Giáo sĩ Tin Lành được phép có vợ và con cái, xây dựng hạnh phúc gia đình bình thường như bao nhiêu người khác, không buộc phải giữ độc thân như các Linh Mục Công giáo.
Tín đồ Đạo Tin Lành muốn lên làm Mục Sư, thì phải học qua lớp giáo lý, qua thời gian tập sự rồi mới được bổ nhiệm chức Truyền Đạo. Một thời gian sau, nếu xét thấy có nhiều khả năng thì mới phong lên hàng Mục Sư.
Việc phong chức và bổ nhiệm 2 chức Truyền Đạo và Mục Sư do một Hội Đồng đặc biệt của Giáo Hội quyết định. Các Mục Sư Tin Lành không có quyền thay mặt Thiên Chúa ban phước hay tha tội cho tín đồ, không phải là cầu nối trung gian giữa Thiên Chúa và tín đồ. Điều này hoàn toàn trái hẳn với các Linh Mục Công giáo La Mã.
Luật lệ và Lễ nghi
Luật lệ và Lễ nghi của Đạo Tin Lành rất đơn giản so với Công giáo.
Đạo Tin Lành là một tôn giáo đề cao lý trí trong Đức Tin, cho rằng sự siêu rỗi chỉ đến bởi Đức Tin và không quan trọng nghi lễ.
Phép Bí tích
Trong 7 Phép Bí tích của Công giáo, Đạo Tin Lành chỉ thừa nhận 2 Bí tích:
– Bí tích Rửa tội (Baptême)
– Bí tích Thánh thể.
Vì họ cho rằng, trong Kinh Thánh Tân Ước chỉ có ghi 2 Bí tích đó mà thôi. Nghi lễ Baptême của Đạo Tin lành được tiến hành theo lối cổ như Thánh Gioan rửa tội cho Chúa Jésus trên sông Jordan bằng cách dìm cả người xuống nước, chớ không cải biến dội một ít nước lên đầu một cách tượng trưng như Đạo Công giáo. Đạo Công Giáo nhận phép biến thể trong lễ Thánh thể (bánh mì, rượu nho biến thành Mình Chúa và Máu Chúa), Đạo Tin Lành không công nhận thuyết biến thể trong phép Tiệc Thánh và cho rằng đó là kỷ niệm về cái chết của Chúa Kitô, bánh và rượu chỉ tượng trưng cho Mình Chúa và Máu Chúa.
Chuộc tội
Đạo Công giáo cho rằng con người không những phải làm việc thiện mà còn phải hãm mình để chuộc tội. Đạo Tin Lành quan niệm việc chuộc tội cho loài người đã có Chúa Jésus làm trọn rồi, nên con người làm việc thiện là để tỏ ra xứng đáng với Thiên Chúa và được Thiên Chúa cứu vớt.
Xưng tội
Tín đồ Công giáo xưng tội trong phòng kín với Linh Mục, là hình thức chủ yếu, còn tín đồ Đạo Tin Lành thì chỉ xưng tội trực tiếp với Thiên Chúa mà thôi.
Nhà Thờ Đạo Công Giáo và Đạo Tin Lành
Nhà Thờ Công Giáo được xây dựng qui mô và rất tốn kém, kiến trúc theo lối cổ, bài trí công phu và cho rằng đây là nơi Chúa ngự một cách linh thiêng, đặc biệt trong và ngoài Nhà Thờ đều treo nhiều ảnh tượng vì theo trong Kinh Thánh Chúa Giêsu có nói “Đây là nhà của Cha ta”.
Nhưng trái lại, Nhà Thờ Tin Lành thường theo kiến trúc hiện đại, đơn giản, không treo tượng ảnh. Bên trong nhà Thờ chỉ có đặt một cây Thập tự giá biểu tượng Chúa chịu nạn.
Cùng xác tín
Cùng tôn thờ Thiên Chúa (Đức Chúa Trời), tin thuyết Chúa ba Ngôi: Ngôi Chúa Cha, Ngôi Chúa Con và Ngôi Chúa Thánh Thần. Tin Chúa tạo dựng ra Trời Đất, Vũ trụ và vạn vật, tin con người do Thiên Chúa tạo ra, có Tội Tổ Tông, tin có Ngôi Hai là Đức Chúa Giêsu giáng thế chịu nạn chết trên Thánh giá để chuộc tội cho loài người, tin có ngày Phục Sinh và Ngày Phán Xét cuối cùng.
Bài: Sưu tầm & biên soạn